De 7 varianten van Woningdelen van Platform31

Kennis- en netwerkorganisatie Platform31 publiceerde in 2023 de 7 woningdeelvarianten. Ze laten hiermee zien dat woningdelen op veel manieren kan en bieden concrete handvaten voor gemeenten en woningcorporaties.

Kennis- en netwerkorganisatie Platform31 hamert er al langer op: door woningdelen te stimuleren kunnen we een bijdrage leveren aan het oplossen van de woningnood. Dit helpt woningzoekenden, ontlast de jaarlijkse bouwopgave en doet geen beroep op schaarse ruimte, natuur en CO2-budget. Daarnaast brengt het een scala aan sociale voordelen. In 2023 publiceerde Platform31 de 7 woningdeelvarianten. Met de toenemende interesse van gemeenten en corporaties neemt dit model in relevantie toe. Hoog tijd dus voor een uiteenzetting.

Mismatch tussen vraag en aanbod

Om de woningnood te lijf te gaan is afgesproken om tot en met 2030 jaarlijks 100.000 woningen toe te voegen aan de woningvoorraad. Door allerhande obstakels gaan we dit aantal met bouwen alleen niet halen. Maar het goede nieuws is: dit hoeft ook niet. Gemiddeld hebben we in Nederland 53m2 per persoon aan woonruimte. Dat is niet alleen een verdubbeling ten opzichte van een paar decennia geleden, maar is ook flink ruimer dan onze buurlanden (Duitsland = 46m2 en Engeland = 38m2).

Veel gemeenten hebben vooral eengezinswoningen, terwijl het merendeel van de woningzoekers tegenwoordig alleenstaanden en stellen zijn. In grote steden, maar juist ook in omliggende gemeenten is deze mismatch tussen vraag en aanbod sterk aanwezig. Om minder afhankelijk te worden van woningen bijbouwen zetten de Rijksoverheid en gemeenten steeds vaker in op woningdelen. Platform31 maakt onderscheid tussen 7 varianten, oplopend in investering qua tijd en geld. In deze blog lopen we elk van deze varianten langs.

Nieuwbouwwijk Merwede in Utrecht

De 7 woningdeelvarianten

Laten we duiken in de specifieke woningdeelvarianten van Platform31, die elk unieke kansen en uitdagingen bieden voor zowel inwoners als beleidsmakers. Dit zijn belangrijke concepten die bijdragen aan het oplossen van de huisvestingsproblematiek in Nederland.

1. Inwonen

Inwonen is meest makkelijke manier van woningdelen en betekent dat iemand intrekt bij een andere huishouden, bijvoorbeeld een volwassene die weer in het ouderlijk huis gaat wonen. Deze vorm biedt een snelle en vaak goedkope oplossing voor huisvesting. Er is vaak geen sprake van een huurcontract of vergoeding. Echter, het vergt goede afspraken over privacy en samenleven, wat soms tot spanningen kan leiden.

2. Hospitaverhuur

Het zal je niet verrassen dat dit onze favoriet is. En met een reden: het is een eenvoudige maatregel tegen weinig kosten en met potentieel een enorme impact. Bij hospitaverhuur verhuurt een hoofdbewoner een kamer in zijn of haar woning aan een onderhuurder, vaak met gedeeld gebruik van faciliteiten zoals de badkamer en keuken. Deze vorm kan een extra inkomen bieden voor de verhuurder en is flexibel, maar vereist wel duidelijke communicatie over huisregels om samenwonen soepel te laten verlopen.

Hospitaverhuur is in de meeste gemeenten vergunningsvrij toegestaan. Ook heeft het vaak geen invloed op toeslagen of uitkeringen die je ontvangt. Over de huurinkomsten betaal je tot een bedrag van €6.324 (2025) geen huurinkomsten. Hospi Housing helpt jou niet alleen met het vinden van een geschikte huurder, maar zorgt er ook voor dat je goed voorbereid aan de slag gaat en duidelijk voor ogen hebt wat hospitaverhuur jou kan opleveren.

Hospita Henny verhuurt al 30 jaar aan studenten

3. Friendswonen

Friendswonen is gericht op vriendengroepen die samen een woning huren. Dit verlaagt de kosten per persoon en verhoogt het woongenot door de sociale interactie. De uitdaging hier is het vinden van woningen die groot genoeg zijn voor meerdere volwassenen en het managen van de huurovereenkomst waar iedereen zich in kan vinden.

Sommige woningcorporaties gaan tegelijkertijd met hospitaverhuur en friendswonen aan de slag. Beide vormen zijn relatief makkelijk te implementeren en vereisen geen bouwkundige wijzigingen. Rijswijk Wonen is een van die corporaties die recent gestart is met zowel een pilot hospitaverhuur als friendswonen.

4. Kamergewijze verhuur

Hierbij worden individuele kamers in een woning verhuurd aan verschillende huurders. Dit is vooral populair onder studenten en jonge professionals. Het vraagt om goed beheer van de verhuurder om te zorgen dat de gemeenschappelijke ruimtes netjes en functioneel blijven.

5. Zachte splitsing

Zachte splitsing houdt in dat een woning intern wordt verdeeld in meerdere zelfstandige eenheden zonder dat deze juridisch worden gesplitst. Dit kan de woningnood verlichten door meer mensen zelfstandige woonruimte te bieden binnen hetzelfde pand. Wel is het belangrijk dat deze aanpassingen voldoen aan de bouw- en brandveiligheidseisen.

6. Bouwkundig splitsen

Bij bouwkundig splitsen wordt een pand fysiek opgedeeld in meerdere zelfstandige eenheden. Dit vereist vaak een substantiële verbouwing en goedkeuring van de gemeente. Het maakt optimaal gebruik van bestaande gebouwen en biedt goede investeringskansen, maar vergt een flinke voorbereiding en investering.

7. Kadastraal / Juridisch splitsen

Dit is het proces waarbij een gebouw niet alleen fysiek, maar ook juridisch wordt opgedeeld in aparte eenheden die afzonderlijk kunnen worden verkocht en gekocht. Dit maximaliseert de flexibiliteit voor eigenaren en investeerders, maar het proces is complex en vereist juridische en kadastrale expertise.

Mogelijkheden en knelpunten

De potentie van woningdelen in Nederland is enorm en biedt zowel economische als sociale voordelen. Door woningen beter te benutten kunnen woningcorporaties in de komende jaren 170.000 extra woonruimten realiseren. Hiervoor is het belangrijk dat gemeenten, woningcorporaties, het Rijk en andere betrokkenen belemmerende regels wegnemen én actief aan de slag gaan om woningdelen te stimuleren.

In het rapport Corporaties zien snelle kansen voor beter benutten van hun woningbezit doen Platform31 en Aedes een reeks aanbevelingen hoe woningcorporaties, gemeenten en het Rijk deze potentie kunnen benutten en wat ze hiervoor moeten doen.

Wat Woningcorporaties kunnen en moeten doen:

Wat Gemeenten kunnen en moeten doen:

Wat het Rijk kan en moet doen:

Minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening

Wat Hospi Housing kan betekenen voor woningcorporaties

Sinds de start in 2019 maakt Hospi Housing zich hard voor hospitaverhuur en woningdelen. Inmiddels is Hospi Housing door heel Nederland actief en wordt nauw samengewerkt met gemeenten, woningcorporaties en de Rijksoverheid om de woningnood tegen te gaan.

Dankzij deze ruime ervaring heeft Hospi Housing een integrale aanpak ontwikkeld om hospitaverhuur te testen binnen een woningcorporatie. Deze aanpak bestaat uit verschillende onderdelen, waaronder het onderzoeken van de mogelijkheden, het optuigen van informatievoorziening, het voorbereiden van de organisatie en natuurlijk het informeren, enthousiasmeren en begeleiden van huurders.

Wil je weten wat Hospi Housing voor jouw organisatie kan betekenen? Laat het ons weten en wij nemen contact met je op!